Lessen geven waarin élke leerling de kans krijgt bij te leren, is en blijft de kerntaak van een leraar.  Om tot een goede les te komen, is het belangrijk om te begrijpen hoe en wanneer leerlingen bijleren, wanneer het enkel ‘lijkt’ alsof er geleerd wordt en wat het leren belemmert.

In het boek ‘Wijze lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek’ vertalen de auteurs (waarvan vier van hen verbonden zijn aan ExCEL) de meest recente wetenschappelijke inzichten op het vlak van leren en instructie naar de klaspraktijk. De didactische principes zijn gebaseerd op bevindingen uit twee wetenschapsvelden, de cognitieve psychologie en lerareneffectiviteitsstudies, en zijn toepasbaar voor leerlingen van verschillende leeftijden en met diverse achtergronden en voorkennis.

Specifieke focus

Voor de vormingen kiezen we vanzelfsprekend steeds voor specifieke inhouden en toepassingen uit het secundair/voortgezet onderwijs. Klik op onderstaande onderwerpen voor meer info.

Hoe leren mensen? Hoe verhoudt kennis zich tot vaardigheden? Welke didactische principes kennen de meeste bewijskracht vanuit onderzoek en praktijk? In deze vorming bespreken we het boek volgens zijn initiële insteek, nl. een breed beeld scheppen van wat effectief lesgeven inhoudt. We delen tal van voorbeelden afkomstig uit verschillende studierichtingen, vakken en leerjaren van het secundair/voortgezet onderwijs.

Hoe zorg je dat je aardrijkskundeles beklijft? Op welke manier kan je woordenschat of taalvaardigheid effectief veranderen? Het ExCEL-team heeft leservaring binnen verschillende vakken van het secundair onderwijs. Wil je dus professionaliseren specifieker voor wiskunde-wetenschappen, moderne vreemde talen of aardrijkskunde… Dat kan. In deze vorming passen we de bouwstenen voor effectieve didactiek toe op een specifiek vak, en geven tal van voorbeelden uit de klaspraktijk.

Hoe kun je effectief lesgeven in een klas waarin het merendeel van de leerlingen moeite heeft taal? Hoe maak je didactische keuzes waarbij je zowel werkt aan het behalen van vakinhoudelijke doelen als aan het ontwikkelen van algemene (of vakspecifieke) taalvaardigheid? We tonen je in deze vorming met tal van concrete voorbeelden hoe taalontwikkelend lesgeven en de bouwstenen mooi kunnen samensmelten en lessen kunnen opleveren waarbij je op beide fronten leerwinst kan boeken.

Werken de bouwstenen uit het boek ‘Wijze Lessen’ ook in meer technische en praktijkgerichte richtingen? Zeker! We maken in deze vorming graag de specifieke transfer van de bouwstenen voor effectief onderwijs naar deze richtingen en delen tal van ‘good practices’ door en voor leraren uit het tso en bso.

Hoe kan een toets bijdragen tot het leren? Op welke manier zorg je dat feedback ook echt effect heeft? In deze vorming delen we hoe formatieve evaluatie en feedback de leerlingen doet leren en hoe we de kloof kunnen dichten tussen de huidige leersituatie en het einddoel. We geven je heel concrete handvatten en voorbeelden die je meteen kan inzetten in de klas.

Hoe pak je differentiatie in je klas aan? Salim nam de nieuwe informatie razendsnel op en wil meteen uitdagende oefeningen, Jan wil graag nog een extra uitgewerkt voorbeeld met je doornemen en Chi heeft gewoon een klein vraagje bij het oplossen van haar oefening. Hoe breng je elke leerling tot optimaal leren zonder dat het frustraties opwekt bij jezelf en je leerlingen, en zonder je nachtrust op te offeren aan ùren voorbereidingstijd? In deze vorming bespreken we hoe je kan differentiëren in je klas zodat het haalbaar blijft voor jezelf én tegelijkertijd optimale leerwinst bij iedere leerling oplevert.

Hoe zorg ik er voor dat didactiek ook in een blended leeromgeving effectief blijft? Welke onderdelen behandel ik best face-to-face en met welke inhouden kunnen mijn leerlingen individueel en thuis aan de slag? In deze vorming geven we je belangrijke inzichten, concrete handvatten en tal van voorbeelden van werkvormen die je helpen om tot optimaal leren te komen.

Kun je van leerlingen in het secundair onderwijs verwachten dat ze doorheen de jaren  een effectieve en efficiënte studiemethode hebben ontwikkeld? Ja! Op één voorwaarde wel, nl. dat leerlingen ze hebben aangeleerd gekregen en veelvuldig hebben ingeoefend in de verschillende vakken en via specifieke taken en lesactiviteiten. Leren, studeren en instructie zijn immers nauw met elkaar verweven. In deze vorming bespreken we hoe leraren en leerbegeleiders via doordachte didactische keuzes en taken bij hun leerlingen effectieve studeerstrategieën kunnen ontwikkelen.

Doelgroep

  • Lerarenteams secundair/voortgezet onderwijs (a-stroom – aso – tso – kso – bso – buso – deeltijds kunstonderwijs – vwo – havo – vmbo)
  • Directieleden, coördinatoren en leerbegeleiders werkzaam in het secundair/voortgezet onderwijs
  • CLB-teams en Pedagogische Begeleidingsdiensten verbonden aan het secundair/voortgezet onderwijs
  • Voor ouders van leerlingen in het secundair/voortgezet onderwijs bieden we een aparte sessie aan (zie – Wijze Lessen voor ouders)

We komen naar jou voor  …

We bieden verschillende professionaliseringsactiviteiten. De sessies worden steeds gegeven door de auteurs van het boek en/of onderwijskundigen van ExCEL met ruime praktijk- én wetenschappelijke ervaring in effectieve didactiek in het secundair onderwijs.

  • een eenmalige keynote, lezing of workshop 

We bespreken de belangrijkste wetenschappelijke inzichten op het vlak van leren en instructie, en delen hierbij relevante onderzoeksresultaten. Rekening houdend met de doelgroep en de concrete vraag, delen we ook tal van  praktische toepassingsmogelijkheden bij de bouwstenen waar je meteen mee aan de slag kan.

  • een verdiepend traject in een kleine groep

Kies je voor dit driedelige traject, dan verdiep je je met een kleinere groep mensen in het didactische palet van de ‘Wijze Lessen’. We bestuderen de belangrijkste wetenschappelijke inzichten op het vlak van leren en instructie, en delen hierbij relevante onderzoeksresultaten. Daarnaast bieden we bij de bouwstenen tal van praktijkvoorbeelden en implementatiemogelijkheden ter inspiratie. De deelnemers krijgen de kans om te leren, oefenen, verdiepen, de bouwstenen concreet toe te passen in de eigen klaspraktijk en ervaringen te delen. Op vraag van de groep kan ook dieper ingegaan worden op een (of enkele) specifieke bouwstenen naar keuze. Dit traject bestaat idealiter uit drie halve dagen van 3,5 uur en wordt in overleg met de school of organisatie ingepland.

  • Wijze Lessen XL

Kies je voor dit full-option traject, dan onderga je met je hele school of organisatie een ‘Wijze Lessen’-bad. We bespreken belangrijke wetenschappelijke inzichten op het vlak van leren en instructie en gaan in een drie- of vierdelig traject dieper in op élke bouwsteen, doorspekt met talrijke praktijkvoorbeelden. Ook hebben we specifieke aandacht voor het aanleren van studievaardigheden bij je leerlingen (bouwsteen 12). Het traject zelf is ‘evidence-informed’ ontworpen: we bieden alle deelnemers de kans om te leren, de bouwstenen in de praktijk in te zetten en ervaringen te delen. Een complete (her)-opfrissing van alle onderdelen van effectieve didactiek.

Op vraag kan ook dieper ingegaan worden op enkele specifieke bouwstenen naar keuze. Het traject bestaat idealiter uit een aantal halve dagen van 3,5 uur en wordt in overleg met de school of organisatie ingepland, soms zelfs over schooljaren heen.

Heeft je school of ondersteunende dienst een concrete vraag over effectieve didactiek? Neem dan zeker contact met ons op.

Interesse?
Contacteer Kristel Vanhoyweghen.
kristel.vanhoyweghen@thomasmore.be